De natuur heeft geen haast: de vrije ruimte en zelfzorg van de geestelijk verzorger

De inhoud van deze vormingsdagen is opgebouwd rond drie samenhangende bronnen: de holistische zelfzorg om je eigenheid als geestelijk verzorger in de vrije ruimte te dragen, de wijsheid van je lichaam, en de zingevende kracht van onze verbondenheid met de natuur.

“Een van de diepste verlangens van de menselijke ziel is om werkelijk gezien te worden.”

Deze woorden uit Anam Cara (ZielsBeminde) raken aan de kern van geestelijke begeleiding. Het verlangen van ieder mens om werkelijk gezien en gekend te zijn, gaat dieper dan woorden. Het is een verlangen van binnenuit, diep verankerd in wie wij zijn.

De wijsheid en heiligheid van je lichaam
Ruimte aan dit verlangen geven vraagt een grondhouding die de begeleider zelf belichaamt: in woorden en stilte, in adem en gebaren, in opmerkzaamheid voor de subtiele taal van de zintuigen, in ontvankelijkheid voor geschonken inzichten. Hoe kan ik aanwezig zijn in mijn lichaam, zodat ik de ander werkelijk ontvang? Hoe spreken mijn zintuigen in een gesprek en hoe kan ik leren luisteren naar wat zij waarnemen? Hoe laat ik adem, houding en stilte deel worden van het gesprek?

Holistische zelfzorg om jezelf te dragen als instrument in de vrije ruimte van geestelijke begeleiding
Goede zelfzorg van lichaam, hart en ziel, vraagt om een grondhouding van zelfliefde. Liefde en bezielde toewijding aan je bekwaamheid kunnen ontstaan door in eigen woorden en symbolen te uiten wat “de vrije ruimte” van de geestelijk begeleider en “in balans zijn” voor jou betekenen.
Dit raakt ook de spiritualiteit van jouzelf als begeleider, van hoe jij jezelf ziet en hoe jij het levensmysterie beschouwt. Vertrouw je erop dat jouw gave van begeleiding er toe doet in de gehele kosmos?

De zingevende kracht van onze verbondenheid met de natuur
Om een grondhouding van zelfliefde te ontplooien, is het goed een spiegel te vinden die je vertrouwt en als liefdevol ervaart. De natuur kan hierbij helpen. Zij is zonder oordeel en kan dienen als een poort naar een diepere laag van het bestaan. Ze laat zien dat alles zijn plaats heeft: zon en storm, bloei en verval, geboorte én sterven. De duisternis hoort erbij. Het donkere is niet het tegenovergestelde van leven, het is de bedding ervan. De natuur ‘is’ mysterie. Ze leert ons een zachte grondhouding. Ze nodigt uit om niet alles te willen begrijpen, maar om ons te verwonderen. In niet-weten kan vertrouwen ontstaan, ook wanneer het moeilijk is.

Zoals Lao Zi zegt: “De natuur heeft geen haast en toch komt alles af.”

De vormingsdagen zijn gericht op een verdiept verstaan van de lichamelijke, emotionele en spirituele dimensies van de geestelijk verzorger, door het bieden van een leerproces waarin ervaring en reflectie leiden tot integratie.

Ervaring
We leren lichaam en zintuigen te ervaren als een plaats van aandacht en resonantie. Door middel van natuurervaring, rituelen, meditatie en verstilling ontwikkelen we een verfijnder bewustzijn van onze lichamelijke aanwezigheid. Daarnaast verkennen we op een creatieve manier en in de weerspiegeling van de natuur: hoe de vrije ruimte van de geestelijke verzorging voor eenieder betekenis krijgt, wat vertrouwen geeft om de vrije ruimte te betreden en welke spiegels eenieder nodig heeft om in balans te blijven.

Reflectie op de vrije ruimte en op zelfzorg
We verbinden de opgedane ervaringen met reflectie op eenieders eigenheid als geestelijk verzorger, door eenieders eigen betekenisgeving aan de vrije ruimte van de ontmoeting te verkennen. We hervinden onze spirituele bedding en grondhoudingen van waaruit we aanwezig kunnen zijn bij existentiële vragen. En ontdekken de kernwaarden die we nodig hebben voor goede zelfzorg. Daarnaast oefenen we om vanuit een belichaamde houding een ander te begeleiden in het verkennen van de eigen spirituele bron.

Integratie hermeneutische competentie
We verbinden onze ervaringen en reflecties met spirituele bronnen die ons bewust maken van lichaam, natuur en grondhoudingen. Waaronder en Anam Cara (John O’Donohue), Een vlecht van heilig gras (Robin Wall Kimmerer), De Kabbalistische Levensboom. Deze bronnen helpen onze opgedane ervaringen te verdiepen en te plaatsen binnen bredere spirituele perspectieven. Ze leren ons om vertrouwensvol onze innerlijke ruimte open te houden voor het mysterie van het leven.

Relevantie voor de beroepspraktijk
Tijdens de vormingsdagen ontwikkelen we houdingen, vaardigheden en kennis die voor het vak van geestelijke verzorging essentieel zijn, zoals:

• kennis van grondhoudingen in geestelijke begeleiding en zelfzorg
• toe-eigenen van de belichaming van grondhoudingen
• reflectie op de eigenheid van de professional in het creëren van de vrije ruimte
• het vermogen om stilte en niet-weten toe te laten in gesprekken
• kennis van spirituele en mystieke tradities die lichaam, natuur en zelfzorg verbinden
• integratie van de eigen spiritualiteit in het professionele handelen
• gevoeligheid voor het mysterie van het leven zoals we dat ontmoeten in de natuur

De scholing draagt op deze manier bij aan duurzame professionaliteit en aan het verdiepen van het vermogen om aanwezig te zijn bij mensen in hun zoektocht naar betekenisgeving.

Docenten

Petra Galama promoveerde in de spiritualiteit en mystiek en heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot mystagoge: iemand die anderen begeleidt in ontvankelijkheid voor het eigen mysterie. Vanuit haar praktijk SpiritWijs (www.spiritwijs.eu) geeft zij begeleiding en bezinningsdagen. Zij is docent aan de opleidingen tot Geestelijke Begeleiding aan de PThU en de Academie voor Geesteswetenschappen. Zij put daarbij uit zestien jaar praktijkervaring als geestelijk verzorger.

Deze dagen begeleidt zij samen met drie geestelijk verzorgers die hun professie verbinden aan zelfzorg in de vrije ruimte, de zingevende kracht van de natuur en de heiligheid van het lichaam.

Daphne van Moerkerken schreef de thesis Helemaal tot mezelf komen…: op zoek naar zelfzorg bij het begeleiden via de spiegels van levensboom en Tarot. Zij is geestelijk verzorger bij De Zorgcirkel in Purmerend.
Janneke Grooten schreef de thesis De natuur als zingever: in verbinding verder. Zij is geestelijk verzorger bij Florence in Rijswijk (Z-H).
Mirjam Zintel schreef de thesis Het lichaam als heilige ruimte. Zij is geestelijk verzorger bij Sensire in de Achterhoek.

Waar
De bezinningsdagen vinden plaats in Kloosterdorp Steyl, een verstilde plek aan de Maas met prachtige tuinen, wandelpaden en open ruimtes. Hier kom je los van de hectiek van alledag. De natuurlijke en historische omgeving nodigt uit tot stilte en aandacht en ondersteunt het proces om (opnieuw) tot jezelf en je bron te komen.