Oorspronkelijk luisteren: hoe luister jij?

Hoe luister jij naar jezelf en naar anderen? Hoe kan jij aanwezig zijn bij jezelf en de ander zonder alles te willen begrijpen? Wat gebeurt er als je het niet-weten toelaat? Wat zegt jouw autobiografie over jouw bekwaamheden in het luisteren?

Wat we werkelijk zoeken, is niet wat we buiten onszelf vinden,
maar datgene wat diep in onszelf is.
Eckhart

Oorspronkelijk luisteren is een houding van aandacht, stilte en ontvankelijkheid, waarin jij in jouw eigenheid kan verschijnen. De trainingsdagen bieden een contemplatief en reflectief leerproces waarin jij jouw eigen luisterhouding kan ontdekken en verdiepen. Vanuit stilte, autobiografische reflectie en mystagogische begeleiding leer je luisteren naar jezelf, naar de ander en naar de diepere bewegingen van het leven.

Kern van de bezinningsdagen
Ieder mens draagt een eigen manier van luisteren in zich, gevormd door de ervaringen, verlangens en wonden van het eigen levensverhaal. Door aandacht te geven aan de autobiografie en de innerlijke bewegingen in het eigen leven, kan deze eigenheid zichtbaar worden. Het ontdekken van deze eigen luisterwijze helpt begeleiders om met meer aandacht en diepgang aanwezig te zijn bij het innerlijke proces van een ander.

Luisteren wordt daarbij niet alleen opgevat als het horen van woorden, maar als een mystagogisch luisteren naar innerlijk omvormingsprocessen: luisteren naar gevoelens, verlangens en de diepere dynamiek die in het verhaal van een mens verborgen ligt. In deze manier van luisteren wordt ruimte gemaakt voor het onbekende dat zich wil tonen in het leven van iemand. En je leert vertrouwen op een diepere bron van luisteren.

De bezinningsdagen bieden een veilige groepsomgeving waarin deelnemers hun eigen luisterhouding kunnen verkennen en verdiepen. Dit gebeurt door contemplatieve en ervaringsgerichte werkvormen, zoals: mystieke tekstlezing, reflectie op de eigen autobiografie, creatieve oefening in naar binnen luisteren, praktijkoefening in luisteren en begeleiden, labyrint lopen, stiltemeditatie. Deze werkvormen helpen deelnemers om hun eigen innerlijke resonantieruimte te openen en hun persoonlijke stijl van luisteren te ontdekken.

Mystagogisch luisteren
Een belangrijk uitgangspunt in de bezinningsdagen is het zogenaamde mystagogisch luisteren. Dit is een vorm van luisteren vanuit innerlijke stilte, waarin de begeleider ruimte schept zodat de ander zijn of haar eigen innerlijke weten kan ontdekken. Mystagogisch luisteren veronderstelt dat ieder mens een mysterie (mysta) in zich draagt van waaruit omvorming begeleid (agein) wordt. De begeleider probeert niet direct te analyseren of oplossingen te geven, maar laat de woorden en gevoelens van de ander resoneren in een open innerlijke ruimte. Deze houding vraagt om:

• innerlijke stilte en vertraging
• vertrouwen in het mysterie in de ander
• openheid voor niet-weten en het ongekende

Voorbereiding

Ter voorbereiding lees je enkele korte mystieke teksten en artikelen.
En je schrijft een ‘Verkenning van het onbekende eigene’ (1500 woorden). Beschrijf, zoals in een spirituele autobiografie, een belangrijke tijdspanne in je leven waarin je op zoek bent gegaan naar jouw diepste eigenheid. Wat waren de omstandigheden die deze zoektocht veroorzaakten? Wat waren jouw gevoelens hierbij? Wat heb je over jezelf ontdekt? Hoe heb je jouw eigenheid mogen ontdekken of nog niet? Hoe heb je vertrouwen gevonden? Wat je schrijft blijft vertrouwelijk en ondersteunt jouw persoonlijke proces tijdens de dagen.

Doel van de bezinningsdagen

De trainingsdagen richten zich op het verdiepen van de luisterhouding van geestelijk begeleiders, coaches en andere professionals die begeleiding geven op de levensweg. De bezinningsdagen willen deelnemers helpen om:

• hun eigenheid als luisterend begeleider te ontdekken
• te leren luisteren vanuit stilte en aandacht
• om te gaan met onzekerheid en het ongekende in begeleidingsprocessen
• hun luisterhouding te verdiepen in dienst van het proces van de ander
• meer vertrouwen te krijgen in intuïtief en mystagogisch luisteren

Door deze verdieping ontstaat een grondhouding waarin begeleiders mensen kunnen ontvangen in hun zoektocht naar betekenis, identiteit en spirituele groei.

Accreditatie categorieën

De trainingsdagen dragen bij aan de professionele ontwikkeling van geestelijk verzorgers op de drie categorieën die binnen de SKGV onderscheiden worden. Deze categorieën zijn in de geestelijke verzorging nauw met elkaar verweven, omdat de professional zelf een wezenlijk instrument vormt in het begeleidingsproces.

1. Spiritualiteit en zingeving

Spirituele en existentiële verdieping
De focus op mystiek, zingeving en innerlijke processen draagt bij aan de persoonlijke spiritualiteit en existentiële ontwikkeling.

2. Vakbekwaamheid

Luistervaardigheid en presentie
De training verdiept het vermogen tot aandachtig en ontvankelijk luisteren, waarbij niet alleen woorden maar ook onderliggende betekenislagen worden waargenomen. Dit sluit aan bij de competentie van presentie en relationele afstemming: aanwezig zijn bij de ander zonder direct te sturen of te interpreteren.

Begeleidingsvaardigheden
Door het oefenen met mystagogisch luisteren leren deelnemers om processen van zingeving en innerlijke ontwikkeling te begeleiden zonder oplossingen op te leggen. Dit versterkt de competentie van professioneel begeleiden van levens- en zingevingsvragen.

Innerlijke houding en grondhouding
De training ontwikkelt een grondhouding van stilte, aandacht en vertrouwen, die essentieel is voor geestelijke verzorging.

Omgaan met complexiteit en onzekerheid
De training leert omgaan met niet-weten, onzekerheid en het ongekende, wat aansluit bij het professioneel handelen in complexe begeleidingssituaties.

3. Persoon en werk

Zelfinzicht en authenticiteit
Door autobiografisch werk ontdekken deelnemers hun eigen luisterstijl en levensverhaal, wat bijdraagt aan authentiek handelen als professional.

Reflectief vermogen
De autobiografische reflectie en ervaringsgerichte werkvormen stimuleren een kritisch en verdiepend zelfreflectief vermogen. Dit is essentieel binnen de SKGV-richtlijnen, waarin voortdurende reflectie op het eigen handelen centraal staat.

Ethisch en zorgvuldig handelen
De houding van niet-oordelen en ruimte laten voor de ander ondersteunt een zorgvuldige en ethisch verantwoorde beroepspraktijk, zoals vereist door de SKGV.